Een onvergetelijke ervaring

Wat een samenleving een samenleving maakt, zijn de verhalen die zij over zichtzelf vertelt. IDFA selecteert en verzamelt deze verhalen en nodigt het publiek uit om hier over in gesprek te gaan, waardoor individuele wereldbeelden worden verbreed en inzichten worden vergroot.

De documentaire's die IDFA vertoont kunnen worden onderverdeeld in grote thema’s, waaronder:

-Toekomst, technologie, innovatie en duurzaamheid

-Mens en maatschappij

-Kunst en cultuur

De context: het verhaal van IDFA

De grote meerwaarde van IDFA is dat de documentaires en projecten in een context worden geplaatst. Dat gebeurt door middel van nagesprekken met regisseurs en publiek, reflecties door experts maar ook door verschillende (online) publicaties. Tijdens het festival zijn regisseurd en hoofdpersonen vaak aanwezig voor het inhoudelijke nagesprek.

Een onvergetelijke ervaring

Die context onderscheidt een filmvertoning bij IDFA van een reguliere vertoning en draagt bij tot het evenement dat IDFA is: een arena voor de vertoning van films en het voeren van een debat over maatschappelijke onderwerpen en thema's, waardoor een onvergetelijke ervaring met diepgang en inzichten wordt meegegeven.

IDFA heeft oneindig veel bijzondere documentaires vertoond die de grote thema's en discussies van nu raken.

Onderstaand een kleine selectie van films die belangrijke thema's raken:

White Cube, Netherlands, Belgium, Democratic Republic of the Congo - 2020 - Renzo Martens - 79 min.

Visitors to the temples of modern art in global cities will be familiar with the white cube gallery space. But when one arises in the middle of a Congolese palm oil plantation, the effect is deeply disorienting. Furthermore, it draws attention to the often overlooked ties between colonialism and the art world, for example, through the multinationals that now proudly sponsor these Western museums. This Congolese arts center is part of artist Renzo Martens’s unorthodox plan to jump-start the local economy. Former workers at the plantation make sculptures that are reproduced in chocolate, and then exhibited in New York. The plantation workers, most of whom earn a dollar or less a day, use the profits from this successful exhibition to buy back the land confiscated from them by Unilever. This documentary sees Martens continue on from Enjoy Poverty (2008), in which he encouraged impoverished African people to use photography to exploit their own suffering. On that occasion however, the film established that the local population earned nothing from their efforts. This new film documents an attempt to reverse the flow of wealth and use the privileges associated with the art world to bring about real change.

Dealing with Death, 2020 - Paul Sin Nam Rigter - 74 min.

De vele culturen in de Bijlmer, in Amsterdam-Zuidoost, hebben allemaal hun eigen rituelen rond het afscheid van de doden. Uitvaartmanager Anita gaat als witte Nederlander op verkenning. Ze moet de wensen in kaart brengen voor een nieuw rouwcentrum voor alle culturen dat uitvaartorganisatie Yarden hier hoopt op te richten. Maar hoe meer ze ziet en leert, hoe meer de aanvankelijk zelfverzekerde Anita begint te twijfelen. In een moskee spreekt iemand ontnuchterende woorden. Hebben die veelkleurige gemeenschappen Yarden eigenlijk wel nodig? Laverend tussen twee werelden krijgt Anita ook in haar eigen kring te maken met de dood, waardoor ze zichzelf weer nieuwe vragen stelt. Dit verslag in grotendeels observerende stijl volgt deze onzekere missie over een periode van meer dan vijf jaar. Het combineert de eigen ervaring van Anita met een breder beeld vol culturele contrasten. Zoals onder meer verbeeld in een parallelmontage van een sobere Nederlandse begrafenis naast een met muziek en dans omlijste Ghanese uitvaart. Intussen moet op het kantoor van Yarden het ideaal van diversiteit in overeenstemming worden gebracht met het businessplan.

For Sama, United Kingdom - 2019 - Waad al-Kateab, Edward Watts - 95 min.

For Sama is de eerste documentaire van de 26-jarige Syrische burgerjournalist Waad al-Kateab. Ze draagt de film op aan haar pasgeboren dochter. “Ik wil dat je begrijpt waarom je vader en ik deze keuzes hebben gemaakt, waarvoor we vochten.” Met een eenvoudige digitale camera legt ze de Syrische opstand tegen dictator Assad in rebellenbolwerk Aleppo vast, vanaf het begin tot aan de gedwongen evacuatie eind 2016. Er gebeurt veel in die vijf jaar: de hoopgevende revolutie wordt neergeslagen, de stad belegerd en continu gebombardeerd. Al-Kateab filmt het oorlogsgeweld in al zijn bloederige details en dreiging met handheld camera, soms als bijna-slachtoffer. Ze ziet de gevolgen van dichtbij: haar man werkt als arts in een van de weinige overgebleven ziekenhuizen in de stad. Binnen de gruwelijke dagelijkse realiteit van de oorlog ervaren we met haar de onzekere toekomst voor haar kind. For Sama toont de Syrische tragedie van binnenuit. Het commentaar daarop bereikt ons als een brief van een moeder aan haar kind. Veel dichterbij dan dit kan een oorlog niet komen.

Arica - Sweden, Chile, Belgium, Norway, United Kingdom - 2020 - Lars Edman, William Johansson Kalén - 97 min.

In 1984 liet het Zweedse mijnbedrijf Boliden giftig afval naar Chili verschepen, dat daar netjes verwerkt zou worden. In werkelijkheid werd een deel van het afval gedumpt aan de rand van de woestijnstad Arica. Met ernstige gevolgen: in de jaren daarna kregen bewoners kanker en kwamen veel kinderen met geboorteafwijkingen ter wereld. Lars Edman werd geboren in Chili en groeide op in het Zweedse dorpje Boliden, waar het mijnbedrijf ooit startte. De film uit 2009 waarin hij en co-regisseur William Johansson Kalén de giframp aankaartten, Toxic Playground, werd aanleiding voor een rechtszaak tegen Boliden. Die staat centraal in Arica, waarin enkele oude bekenden opnieuw te zien zijn. Yoselyn, toen een jong meisje, heeft inmiddels haar eerste kind vernoemd naar de makers. Rolf Svedberg, die als voormalig hoofd milieu van Boliden medeverantwoordelijk was voor het verschepen van het gif, en eerder met de filmmakers meereisde naar Arica om de gevolgen van die beslissing onder ogen te komen, zit nu klem. Boliden wil dat hij voor het bedrijf getuigt, terwijl hij ook te zien is in fragmenten uit Toxic Playground, die de aanklagers als bewijsmateriaal tegen het bedrijf opvoeren.

Duurzaamheid: